مدیریت ریسک در درب خروج گمرک

شدت تغییرات محیطی امروز به گونه ای است که سازمانها برای بقا باید در نبرد دائمی به سر برند و تحولات اساسی را در تمامی ارکان خود با استفاده از روشها و ابزارهای تغییر و تحول نظیر مدیریت کیفیت و مهندسی مجدد ایجاد نمایند، به نحوی که بتوانند خدماتشان را با بهترین کیفیت و به راحت ترین صورت ارائه نمایند.

گمرک به عنوان یک سازمان ناظر که نقش کلیدی را در چرخه تجارت بین المللی برعهده دارد، باید خود را با نیازمندیها و ضروریات تجارت الکترونیکی هماهنگ نماید و ساختار و فرآیندهای عملیاتی خود را با استفاده از شیوههای تغییر سازمانی چون مهندسی مجدد به گونه ای دگرگون نماید که بیش از پیش موجب تسهیل، تسریع و بهبود عملکرد این چرخه شود.

وظیفه مشترک گمرک در تمامی کشورها، تطبیق کالاها و اشخاص، با مقررات تجارت خارجی و ایجاد درآمد برای دولت از طریق وصول حقوق و عوارض، جنبههای حمایتی، بهداشتی، سیاسی، مذهبی، اجتماعی و محیط زیست است و گمرک باید همه کالاهای وارده و صادره را از جهت انطباق و رعایت آنها با این موارد کنترل نماید.

با توجه به حجم زیاد تجارت و تردد بالای مسافر و نیز منابع محدود گمرک، امکان ارزیابی فیزیکی کالا و مسافرین برای حصول به اهداف مورد نظر امری غیرممکن مینماید. هرگونه معطلی کالاها در مبادی ورودی و خروجی براي انجام کنترلهای گمرکی، دربرگیرنده هزینههایی چون جابهجایی، باز و بسته کردن محموالت، فساد وتباهی و هزینههای پنهان ناشی از تاخیر است که باعث افزایش بهای تمام شده بوده و كاهش قدرت رقابتپذیری این کاالها بهخصوص در صاردات ميشود.

تنها راهحل دستیابی به این اهداف متضاد و همچنین کنترل کالاها از جهت انطباق با مقررات به نحوی که سرعت نیز لحاظ شود و اشخاص و کالاهایی مرعی قانون بدون هیچگونه وقفه و مزاحمتی به سرعت از گمرک خارج شود اجرای مدیریت خطر است.

 

تعریف ریسک

برای ریسک تعاریف متعددی وجود دارد از قبیل: خطر، تصادف، احتمال و…، اما در حقیقت، ریسک احتمال وقوع یک حادثه بوده که پیامدهای آن بر بازدهی فعالیتهای سازمان اثر نامطلوب دارد .

مدیریت خطر روشی است منطقی و سیستماتیک برای شناسایی، تجزیه و تحلیل، برخورد و کنترل خطرات احتمالی در هر فعالیت که به کمک این نوع مدیریت، مدیران میتوانند از منابع موجود حداکثر بهرهبرداری را داشته باشند.

 

مدیریت خطر در گمرک

خطر به معنای احتمال ایجاد و مانع که موجب عدم نیل به اهداف میشود، تعریف شده است. از مواردی که میتوان بهعنوان خطر بالقوه در گمرک تلقی نمود که رسیدن و نیل به هدف اجرای مقررات را مانع گردد به شرح ذیل میباشد.

– تغییر تعرفه

– کاهش ارزش بهمنظور فرار از پرداخت حقوق و عوارض

– بیش بود ارزش بهمنظور خروج ارز و واریز مازاد به حساب شخص

بهخصوص در موارد خریدهای سازمانهای عمومی

– تغییر گواهی مبدا

– ورود کاالهای زیراستاندارد و غیربهداشتی

– صورمستهجن و خالف عفت عمومی

– مواد مخدر و غیره

گمرکات بهطور فزآیندهای به مدیریت ریسک بهعنوان یک ابزار کارا برای رسیدن به اهداف ملی روی آورده اند.

 

مدیریت ریسک در سامانه جامع گمرکی

تا قبل از سامانه جامع گمرکی ، مدیریت ریسک تنها در سرویس ارزیابی صورت می گرفت بدین صورت که در زمان کوتاژ و بر مبنای اطلاعات اظهارنامه مسیر های ریسک تعیین می گردید که مسیرهای ریسک سبز ،زرد و قرمز در از جمله موارد مطرح در سرویس ارزیابی گمرک بوده است.

سامانه جامع گمرکی با ایجاد یک سیستم مدیریت ریسک بهینه و هوشمند که بتوان معیارها و ضوابط متغیر را نیز در آن لحاظ نمود، علاوه بر پوشش قسمت مربوط به سرویس ارزیابی ، قسمت های مربوط به درب خروج را نیز مدیریت می نماید که در ادامه به شرح آنها خواهیم پرداخت.

 

مدیریت ریسک درب خروج

تخمین زده میشود که بهطور متوسط فقط 5% تا 10% محمولات و اشخاص عبوری از گمرک میتواند به عنوان خطر بالقوه تلقی گردد، بنابراين گمرک باید با شناسایی قبلی و دقیق این موارد و تخصیص منابع محدود موجود برای کنترل آنها اقدام نماید. بنابراين 90% محموله ها و اشخاص که بدون خطر یا دارای خطر پایین میباشند میتوانند عبوری ساده و روان و بدون معطلی را از گمرک داشته باشند.

درب خروج وظیفه کنترل و تطبیق پروانه صادر شده سرویس ارزیابی و کالایی که در حال خروج از گمرک است را دارا می باشد ، همچنین در موارد مربوط به ترانزیت نیز وظایف ثبت پلمپ و نیز کنترل X-Ray نیز از جمله وظایف این قسمت می باشد.

در گذشته روند كار بدين صورت بود كه پس از صدور پروانه سبز گمركي توسط سرويس ارزيابي، كالاهايي كه توسط گمرك براي آنها مجوز خروج صادر شده بود مجدداً و بطور سليقه اي در درب خروج، مورد ارزيابي مجدد قرار مي گرفت كه اين اقدام علاوه بر اتلافِ هزينه و زمان، موجب طولاني شدن تشريفات، تأخير در خروج كالا و نارضايتي مراجعين و خدمت گيرندگان مي گرديد.

با اجرای سامانه جامع گمرکی و اجرای قسمت مدیریت ریسک درب خروج ، خودرویی که به درب خروج مراجعه می نماید بر اساس اطلاعات دریافتی وزن ، زمان ورود ، بیجک و … مدیریت ریسک شده و در دو مسیر سبز یا قرمز قرار خواهد گرفت. از آنجا که کالا در این مرحله بر روی خودرو بارگیری شده است می توان برداشت نمود کنترل ریسک و انتخاب قسمتی از کالا جهت ارزیابی بهتر انجام خواهد شد.

در این قسمت خودرو به لاین خروجی منتقل شده و بدون ارزیابی و با تأیید نهایی گارد خروج خارج می شود. در این قسمت نیازی به تأیید ارزیابی و کارشناسی درب خروج نخواهد بود.

در مسیر قرمز درب خروج ، خودرو به پارکینگ درب خروج هدایت شده و پس از ارزیابی فیزیکی و اسناد مربوطه اجازه خروج خواهد داشت.

همچنین در رویه ترانزیت نیز این مرحله حائر اهمیت بوده و سامانه بصورت اتوماتیک مشخص می نماید که کدام خودرو دارای ریسک بالاتری بوده و نیاز به انجام X-Ray و یا استفاده از دیگر تجهیزات کنترلی می باشد.

درحال حاضر كاميون هاي خروجي از درب خروج واردات گمرك شهيد رجائي با اعمال مديريت خطر بطور تصادفي مورد بازرسي قرار مي گيرند و سرعت خروج کالاها از گمرک بشدت افزایش یافته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *